TỔNG HỢP KIẾN THỨC TRỌNG TÂM: UNIT 1 - A LONG AND HEALTHY LIFE

Chương trình Tiếng Anh 11 Global Success - Khung GDPT 2018 | Hệ thống toàn diện Từ vựng, Cụm từ, Cấu tạo từ, Từ dễ nhầm lẫn, Ngữ pháp Quá khứ đơn vs. Hiện tại hoàn thành và Ngữ âm trợ động từ.

1. Từ vựng & Cụm từ trọng tâm (Vocabulary & Collocations)

Chủ đề A Long and Healthy Life cung cấp vốn từ vựng học thuật phong phú về sức khỏe sinh học, hệ miễn dịch, chế độ dinh dưỡng và các thói quen kéo dài tuổi thọ:

bacteria /bækˈtɪəriə/ (n. pl.)
vi khuẩn (số nhiều; danh từ số ít là bacterium)
Antibiotics are specifically prescribed to destroy harmful bacteria inside the body.
antibiotic /ˌæntibaɪˈɒtɪk/ (n)
thuốc kháng sinh (đặc trị nhiễm trùng vi khuẩn)
Overusing antibiotics can cause bacteria to develop dangerous drug resistance.
immune system /ɪˈmjuːn ˌsɪstəm/ (n)
hệ thống miễn dịch của cơ thể
Consuming citrus fruits loaded with vitamin C helps boost your natural immune system.
life expectancy /ˌlaɪf ɪkˈspektənsi/ (n)
tuổi thọ trung bình dự kiến (theo thống kê quần thể)
Improvements in public sanitation and modern medicine have significantly raised global life expectancy.
longevity /lɒnˈdʒevəti/ (n)
sự trường thọ, tuổi thọ cao
The remarkable longevity of Okinawa residents is attributed to their wholesome, plant-based diet.
balanced diet /ˈbælənst ˈdaɪət/ (n)
chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh
Adhering to a balanced diet rich in whole grains and fresh greens maintains physical vitality.
workout routine /ˈwɜːkaʊt ruːˈtiːn/ (n)
thói quen / lịch trình rèn luyện thể chất
He established an effective daily workout routine comprising brisk walking and swimming.
cut down on /kʌt daʊn ɒn/ (phr v)
cắt giảm (tiêu thụ thực phẩm, đồ uống, chi tiêu)
Doctors strongly urge teenagers to cut down on sugary soft drinks and processed snacks.
2. Cấu tạo từ / Dạng của từ (Word Formation)

Nắm vững các họ từ (Word Families) giúp học sinh làm chủ dạng bài biến đổi từ và điền khuyết trong đề thi THPT:

infect → infection → infectious → disinfect
- infect (v): lây nhiễm, làm nhiễm trùng.
- infection (n): sự nhiễm trùng, căn bệnh lây.
- infectious (adj): có tính lây truyền (infectious disease).
- disinfect (v): khử trùng, sát khuẩn.
nutrition → nutrient → nutritious → nutritionist
- nutrition (n): dinh dưỡng học, chế độ dinh dưỡng.
- nutrient (n): chất dinh dưỡng (protein, vitamin...).
- nutritious (adj): bổ dưỡng, giàu chất bổ.
- nutritionist (n): chuyên gia dinh dưỡng.
live → life → longevity → lifelong
- live (v): sống, sinh sống.
- life (n): sự sống, cuộc sống.
- longevity (n): sự sống lâu, trường thọ.
- lifelong (adj): suốt đời (lifelong learning).
treat → treatment → treatable → untreatable
- treat (v): điều trị, chữa trị.
- treatment (n): liệu trình, phương pháp điều trị.
- treatable (adj): có thể điều trị khỏi.
- untreatable (adj): vô phương cứu chữa.
3. Phân biệt các từ dễ gây nhầm lẫn (Confusing Words)
Disease vs. Illness vs. Sickness
- Disease: Bệnh tật cụ thể có chẩn đoán y khoa, do mầm bệnh virus/vi khuẩn gây nên (ví dụ: heart disease, infectious disease).
- Illness: Trạng thái đau ốm, cảm giác suy nhược sức khỏe nói chung.
- Sickness: Cơn buồn nôn, chứng say tàu xe (car sickness) hoặc giai đoạn ốm ngắn ngày.
Cure vs. Treat vs. Heal
- Cure: Chữa khỏi dứt điểm một căn bệnh (cure the infection).
- Treat: Tiến hành điều trị y tế (kê đơn, chăm sóc) nhưng chưa khẳng định khỏi hẳn (treat a patient).
- Heal: Vết thương, vết bỏng ngoài da hoặc vết thương tâm lý tự liền miệng, hồi phục (the wound healed completely).
Prescription vs. Recipe
- Prescription: Đơn thuốc do bác sĩ kê theo chỉ định y tế.
- Recipe: Công thức và hướng dẫn nấu món ăn.
Diet vs. Meal
- Diet: Chế độ ăn uống tổng thể thường ngày (a balanced diet, a vegan diet).
- Meal: Bữa ăn cụ thể trong ngày (breakfast, lunch, dinner).
4. Ngữ pháp: Quá khứ đơn (Past Simple) vs. Hiện tại hoàn thành (Present Perfect)
A. Thì Quá khứ đơn (Past Simple Tense)

Dùng để diễn tả hành động, sự việc đã xảy ra và kết thúc hoàn toàn tại một thời điểm xác định trong quá khứ.

Khẳng định: S + V2/ed | Phủ định: S + did not + V-inf | Nghi vấn: Did + S + V-inf?

Dấu hiệu nhận biết: yesterday, last night/week/month/year, in 2020, ago, when I was a child...

Ví dụ: Dr. Davis examined thirty patients yesterday afternoon.

B. Thì Hiện tại hoàn thành (Present Perfect Tense)

Dùng để diễn tả hành động bắt đầu trong quá khứ kéo dài đến hiện tại, hoặc hành động vừa mới xảy ra để lại kết quả ở hiện tại, hoặc trải nghiệm tính đến thời điểm nói.

Khẳng định: S + have / has + V3/ed | Phủ định: S + haven't / hasn't + V3/ed | Nghi vấn: Have/Has + S + V3/ed?

Dấu hiệu nhận biết: since + mốc thời gian, for + khoảng thời gian, already, yet, just, recently, so far, ever, never, several times...

Ví dụ: Linda has followed a strict organic diet for six months.

C. Các mẫu câu chuyển đổi thì kinh điển trong đề thi THPT

1. S + last + V2/ed + time + ago ⇔ S + haven't/hasn't + V3/ed + for + time
2. It is + time + since + S + started + V-ing ⇔ S + have/has + V3/ed + for + time
3. This is the first time + S + have/has + V3/ed ⇔ S + have/has + never + V3/ed + before

5. Ngữ âm: Dạng mạnh & dạng yếu của Trợ động từ (Strong and Weak Forms)
Dạng yếu (Weak Form)
Trong câu nói thông thường, khi trợ động từ không được nhấn mạnh, nguyên âm thường chuyển thành âm lướt nhẹ /ə/ hoặc /ɪ/:
- do: /də/ | does: /dəz/ | can: /kən/
- have: /həv/ | has: /həz/ | was: /wəz/ | were: /wə(r)/
Dạng mạnh (Strong Form)
Được dùng khi trợ động từ đứng ở cuối câu (câu trả lời ngắn), hoặc khi người nói muốn nhấn mạnh sự khẳng định / tương phản:
- Yes, I do /duː/.
- Yes, she can /kæn/.
- He has /hæz/ finished it.