TỔNG HỢP KIẾN THỨC TRỌNG TÂM: UNIT 1 - FAMILY LIFE

Chương trình Tiếng Anh 10 Global Success - Khung GDPT 2018 | Hệ thống chuẩn xác Từ vựng, Cụm từ, Cấu tạo từ, Từ dễ gây nhầm lẫn, Ngữ pháp Thì Hiện tại đơn vs. Hiện tại tiếp diễn (Stative Verbs) và Ngữ âm phụ âm ghép /br/, /kr/, /tr/.

1. Từ vựng & Cụm từ trọng tâm (Vocabulary & Collocations)

Chủ đề Family Life cung cấp vốn từ vựng thiết yếu về đời sống gia đình, sự phân công trách nhiệm và các kỹ năng sống của thanh thiếu niên:

breadwinner /ˈbredwɪnə(r)/ (n)
người trụ cột kiếm tiền nuôi gia đình
In many traditional households, the father was considered the primary breadwinner.
homemaker /ˈhəʊmmeɪkə(r)/ (n)
người nội trợ (chăm sóc nhà cửa, con cái)
Being a homemaker is a demanding full-time job that requires endless dedication.
household chores /ˈhaʊshəʊld tʃɔːz/ (n. pl.)
công việc vặt trong nhà (dọn dẹp, giặt giũ, rửa bát)
All family members should share household chores to ease each other's burden.
heavy lifting /ˌhevi ˈlɪftɪŋ/ (n)
công việc nặng nhọc, mang vác đồ nặng
My elder brother always helps my father with the heavy lifting around the house.
financial burden /faɪˈnænʃl ˈbɜːdn/ (n)
gánh nặng tài chính
When both spouses work, they help relieve the financial burden on the family.
divide / split chores /dɪˈvaɪd tʃɔːz/ (v phr)
phân chia công việc nhà một cách hợp lý
We created a weekly schedule to divide household chores fairly between us.
strengthen family bonds /ˈstreŋθn ˈfæməli bɒndz/ (v phr)
thắt chặt, củng cố tình cảm gắn kết gia đình
Cooking and eating weekend meals together greatly strengthens family bonds.
do the laundry /duː ðə ˈlɔːndri/ (v phr)
giặt giũ quần áo
Lan usually does the laundry and irons clothes on Sunday mornings.
2. Cấu tạo từ / Dạng của từ (Word Formation)

Nắm vững các họ từ (Word Families) giúp học sinh tự tin giải quyết dạng bài biến đổi từ và điền khuyết trong đề thi THPT:

responsible → responsibility → responsibly → irresponsible
- responsible (adj): có trách nhiệm (be responsible for).
- responsibility (n): tinh thần trách nhiệm, bổn phận.
- responsibly (adv): một cách có trách nhiệm.
- irresponsible (adj): vô trách nhiệm.
finance → financial → financially
- finance (n, v): tài chính; cấp vốn.
- financial (adj): thuộc về tài chính (financial burden).
- financially (adv): về mặt tài chính.
appreciate → appreciation → appreciative
- appreciate (v): trân trọng, cảm kích, đánh giá cao.
- appreciation (n): sự trân trọng, lòng biết ơn.
- appreciative (adj): biết ơn, biết thưởng thức.
divide → division → divisive
- divide (v): phân chia, chia tách.
- division (n): sự phân chia (division of labor).
- divisive (adj): gây chia rẽ, bất đồng.
3. Phân biệt các từ dễ gây nhầm lẫn (Confusing Words)
Breadwinner vs. Homemaker
- Breadwinner: Người đi làm kiếm tiền chính để trang trải chi phí cho cả gia đình.
- Homemaker: Người ở nhà quán xuyến việc nội trợ, chăm sóc con cái và nhà cửa.
Housework vs. Homework
- Housework: Công việc nhà (nấu nướng, lau dọn, giặt đồ...).
- Homework: Bài tập về nhà do giáo viên giao cho học sinh.
Chore vs. Duty vs. Task
- Chore: Công việc vặt thường nhật, có tính lặp đi lặp lại và đôi khi tẻ nhạt (household chores).
- Duty: Bổn phận, nghĩa vụ đạo đức hoặc pháp lý (a citizen's duty).
- Task: Nhiệm vụ công việc cụ thể được giao hoàn thành trong thời hạn nhất định.
Grateful vs. Thankful vs. Appreciative
- Grateful: Biết ơn sâu sắc vì nhận được sự giúp đỡ từ người khác (be grateful to sb for sth).
- Thankful: Cảm thấy nhẹ nhõm, may mắn vì một điều tồi tệ không xảy ra.
- Appreciative: Bày tỏ sự trân trọng và khen ngợi hành động tốt đẹp của người khác.
4. Ngữ pháp: Hiện tại đơn (Present Simple) vs. Hiện tại tiếp diễn (Present Continuous)
A. Thì Hiện tại đơn (Present Simple Tense)

Dùng để diễn tả thói quen, hành động lặp đi lặp lại ở hiện tại, chân lý hoặc sự thật hiển nhiên.

Khẳng định: S + V(s/es) | Phủ định: S + do/does not + V-inf | Nghi vấn: Do/Does + S + V-inf?

Dấu hiệu nhận biết: always, usually, often, sometimes, rarely, never, every day/week/month...

Ví dụ: My father takes out the rubbish every evening at 7 PM.

B. Thì Hiện tại tiếp diễn (Present Continuous Tense)

Dùng để diễn tả hành động đang diễn ra tại thời điểm nói, hành động mang tính tạm thời, hoặc diễn tả sự phàn nàn về thói quen xấu với always.

Khẳng định: S + am/is/are + V-ing | Phủ định: S + am/is/are not + V-ing | Nghi vấn: Am/Is/Are + S + V-ing?

Dấu hiệu nhận biết: now, right now, at the moment, at present, Look!, Listen!, Be quiet!...

Ví dụ: Look! Lan is doing the laundry while her brother is washing the dishes.

C. Động từ chỉ trạng thái (Stative Verbs) & Trường hợp đặc biệt

1. Stative Verbs (không chia ở thì tiếp diễn): know, understand, believe, think (nghĩ rằng), love, like, hate, want, need, prefer, belong to, seem, appear...
Ví dụ: I understand your point now. (KHÔNG DÙNG: I am understanding...)

2. Động từ vừa chỉ trạng thái vừa chỉ hành động:
• think: I think he is honest. (ý kiến - Simple) vs. I am thinking about my upcoming test. (hành động suy nghĩ - Continuous)
• have: She has a warm family. (sở hữu - Simple) vs. They are having dinner. (ăn uống - Continuous)

5. Ngữ âm: Phụ âm ghép /br/, /kr/, /tr/ (Consonant Blends)
Âm /br/
Được tạo thành khi kết hợp âm bật môi /b/ và âm rung /r/:
- breadwinner /ˈbredwɪnə/
- brother /ˈbrʌðə/
- brush /brʌʃ/
- breakfast /ˈbrekfəst/
Âm /kr/ (thường viết là 'cr-')
Được tạo thành khi phát âm ngạc mềm /k/ lướt sang /r/:
- crash /kræʃ/
- create /kriˈeɪt/
- cream /kriːm/
- crowded /ˈkraʊdɪd/
Âm /tr/
Được tạo thành khi đầu lưỡi chạm vòm miệng /t/ bật sang /r/:
- trash /træʃ/
- track /træk/
- trust /trʌst/
- treat /triːt/